Radiotelefony ręczne

Ręczne radiotelefony VHF morskie to kluczowe wyposażenie bezpieczeństwa na jachcie. Poniżej porównano ofertę czołowych producentów – Icom, Standard Horizon, Baofeng, Raymarine, Garmin, Simrad i Lowrance – pod kątem najistotniejszych parametrów m.in.: DSC (Digital Selective Calling), GPS, wodoodporność, pływalność, oraz czas pracy na baterii. Na końcu znajduje się rekomendacja najlepszego urządzenia do amatorskiej żeglugi morskiej.

Icom

Icom oferuje szeroką gamę ręcznych radiotelefonów morskich – od modeli podstawowych po zaawansowane. Przykładowo najnowszy Icom IC-M94D (oznaczany też M94DE) to flagowy model z pełnym wyposażeniem, podczas gdy popularny Icom IC-M25 to prostszy radiotelefon bez DSC/GPS, ale nadal spełniający podstawowe potrzeby.

  • DSC: Dostępne w wyższych modelach Icom. IC-M94D posiada funkcję DSC klasy H (przeznaczonej dla urządzeń przenośnych) – umożliwia ona m.in. nadawanie automatycznego sygnału distress z identyfikatorem MMSI​. Tańsze modele (np. M25) nie mają DSC.
  • GPS: Wbudowany w modele z DSC – IC-M94D ma zintegrowany odbiornik GPS (niezbędny do nadawania pozycji w ramach DSC). Umożliwia on również podstawową nawigację (np. zapisywanie waypointów) i funkcję MOB (Man OverBoard). Modele bez DSC (M25 itp.) nie posiadają GPS.
  • Wodoodporność: Bardzo dobra – większość modeli Icom jest wodoszczelna wg standardu IPX7 (zanurzenie do 1 m na 30 min)​. Obudowy tych radiotelefonów są odporne na przypadkowe zachlapanie i krótkotrwałe zanurzenie.
  • Pływalność: Tak – Icom stosuje funkcję Float’n Flash. Zarówno IC-M94D, jak i prostszy M25 unoszą się na wodzie i sygnalizują położenie błyskającą diodą lub podświetleniem wyświetlacza​. Dzięki temu w razie wypadnięcia za burtę urządzenie można łatwo zlokalizować i wyłowić.
  • Czas pracy na baterii: Ok. 10 godzin w modelach z DSC/GPS. IC-M94D ma akumulator Li-Ion 2400 mAh, który zapewnia do 10 h pracy przy typowym cyklu 5:5:90 (5% nadawania, 5% odbioru, 90% czuwania)​. Prostszy Icom M25 (Li-Ion 1500 mAh) osiąga do 11 h pracy​. Ogólnie radiotelefony Icom cechują się długim czasem działania, wystarczającym na cały dzień żeglugi.
ModelDSCGPSWodoodpornośćPływalnośćCzas pracy na bateriiPojemność baterii
IC-M25Nie​Nie​IPX7​Tak​11 h​1500 mAh​
IC-M37NieNieIP57​Tak​12 h​l2350 mAh​
IC-M73NieNieIPX8​Nie​16 h​2000 mAh​
IC-M85NieNieIP67​Nie14 h​2010 mAh​
IC-M94DTak​Tak​IPX7​Tak​10 h​2400 mAh​

Standard Horizon

Standard Horizon to renomowany producent radiotelefonów morskich, ceniony przez żeglarzy za funkcjonalność i niezawodność. Topowym urządzeniem przenośnym jest Standard Horizon HX890, będący rozwinięciem wcześniejszych modeli (HX870 itp.). Dostępne są także tańsze modele jak HX210 (pływający, ale bez DSC/GPS).

  • DSC: Tak – Standard Horizon jako jeden z pierwszych wprowadził DSC do urządzeń przenośnych. Model HX890 obsługuje DSC klasy H (pełna funkcjonalność DSC dla radia ręcznego), umożliwiając nadawanie alarmów cyfrowych i indywidualne wywołania DSC.
  • GPS: Tak – HX890 ma wbudowany 66-kanałowy odbiornik GPS WAAS​. Umożliwia to dołączanie współrzędnych do komunikatów DSC oraz wykorzystanie radia do podstawowej nawigacji (np. zapisywanie punktów trasy).
  • Wodoodporność: Bardzo wysoka – IPX8. HX890 jest wodoszczelny i zanurzalny do 1,5 m przez 30 min oraz spełnia rygorystyczne normy wojskowe MIL-STD-810F w zakresie odporności mechanicznej​. Oznacza to, że urządzenie wytrzyma trudne warunki morskie (deszcz, fala zalewająca pokład).
  • Pływalność: Tak – radiotelefony Standard Horizon od lat unoszą się na wodzie. HX890 dodatkowo posiada migające światło (stroboskop) automatycznie aktywujące się po wpadnięciu radia do wody​. Dzięki temu jest łatwe do zauważenia w ciemności i odzyskania przez załogę.
  • Czas pracy na baterii: Ok. 11 godzin typowej pracy. HX890 wyposażono w akumulator Li-Ion 1800 mAh, zapewniający do 11 h działania​. W testach praktycznych osiągnięto nawet 27 h czuwania (przy nasłuchu kanału) dzięki funkcjom oszczędzania energii​. To w zupełności pokrywa potrzeby codziennej żeglugi przed ponownym ładowaniem.
ModelDSCGPSWodoodpornośćPływalnośćCzas pracy na bateriiPojemność baterii
HX40NieNieIPX7​Nie (opc. futerał)​10 h1850 mAh​
HX210Nie​Nie​IPX7​Tak​~12 h (do 29 h czuwania)​1850 mAh​
HX890Tak​Tak​IPX8​Tak​11 h​1800 mAh​

Baofeng

Baofeng to chińska marka znana z tanich radiotelefonów dual-band (VHF/UHF) popularnych wśród krótkofalowców. Formalnie nie są to dedykowane radia morskie, ale bywały wykorzystywane przez żeglarzy z uwagi na niską cenę. Należy pamiętać, że używanie ich na pasmach morskich może być niezgodne z przepisami, a funkcjonalnie odstają od urządzeń typowo morskich.

  • DSC: Brak. Ręczne modele Baofeng (np. UV-5R, UV-9R) to zwykłe radiotelefony analogowe bez obsługi DSC – nie oferują cyfrowego wywołania selektywnego ani przycisku distress. Są to urządzenia amatorskie, więc nie spełniają standardów bezpieczeństwa wymaganych od morskich VHF (brak kanału 70 DSC itp.)​.
  • GPS: Brak. Żaden z popularnych modeli ręcznych Baofeng nie posiada wbudowanego GPS. Nie ma zatem możliwości automatycznego wysyłania swojej pozycji, czy to w wezwaniach DSC (których i tak brak), czy do innych celów nawigacyjnych – jest to zasadnicza różnica względem morskich radiotelefonów ratunkowych.
  • Wodoodporność: Zróżnicowana. Większość budżetowych modeli (jak UV-5R) nie jest wodoszczelna i wymaga stosowania etui ochronnego na wodzie. Istnieją jednak „uterenowione” wersje, np. Baofeng UV-9R czy BF-A58, reklamowane jako wodoodporne IP67 (wytrzymują zanurzenie do 1 m na 30 min)​. W praktyce bywa z tym różnie – część użytkowników raportuje, że te urządzenia nie zawsze spełniają deklaracje (np. przecieki pod wodą).
  • Pływalność: Nie. Żaden z powszechnych modeli Baofeng nie unosi się na wodzie. Obudowy nie są projektowane pod kątem pływalności – małe radiotelefony z ciężką baterią po upuszczeniu zwykle toną. To istotny minus w zastosowaniach morskich, gdzie upuszczenie urządzenia do wody oznacza jego utratę.
  • Czas pracy na baterii: Ograniczony – kilka godzin intensywnej pracy. Urządzenia Baofeng wyposażone są typowo w baterie ~1500–2000 mAh. W praktyce zapewniają one kilka godzin łączności na jednym ładowaniu przy umiarkowanym użyciu​. Np. model UV-9R (1800 mAh) może pracować „dość kilka godzin” na baterii​. Czas czuwania może sięgać kilkunastu godzin, ale przy częstym nadawaniu/odbiorze akumulator szybko się wyczerpie. (Brak GPS i DSC akurat zmniejsza pobór mocy, lecz te radia często mają mniej efektywne zarządzanie energią).
ModelDSCGPSWodoodpornośćPływalnośćCzas pracy na bateriiPojemność baterii
UV-5RNieNieNie​Nie~8 h​1800 mAh​
UV-9R PlusNieNieTak (IP67)​Nie~8 h1800 mAh​

Raymarine

Raymarine znane jest głównie z morskiej elektroniki pokładowej (plotery, echosondy, radary) oraz stacjonarnych radiostacji VHF. Ich oferta ręcznych radiotelefonów była niewielka – obecnie firma nie produkuje nowych modeli przenośnych, a ostatnim dostępnym urządzeniem był Raymarine Ray101 (i wersja Ray102) około dekady temu. Ten starszy sprzęt bywa jeszcze spotykany na rynku wtórnym.

  • DSC: Brak. Ray101 nie obsługiwał DSC – w czasach jego premiery (ok. 2007 r.) DSC w radiotelefonach ręcznych dopiero raczkowało i nie było standardem. Urządzenie służy wyłącznie do komunikacji głosowej na kanałach morskich, bez cyfrowego wywołania alarmowego.
  • GPS: Brak. Ten model nie miał wbudowanego GPS ani możliwości podłączenia go – nie był więc w stanie wysyłać pozycji (ani oczywiście, bez DSC, nie miał takiej funkcji). Współczesne radiotelefony ręczne Raymarine również nie istnieją – firma skupia się na stacjonarnych VHF z GPS (np. Ray53/63/73 z wbudowanym GPS, ale to urządzenia do montażu).
  • Wodoodporność: Dobra. Ray101 był wodoszczelny zgodnie z IPX7 – miał uszczelniony pojemnik na baterie i wytrzymywał zanurzenie do 1 m na 30 minut​. Hasło reklamowe brzmiało „Go ahead, get it wet!” co podkreślało pełną odporność na zalanie​. To zapewniało ochronę podczas deszczu czy przypadkowego upuszczenia do wody (choć należy go wydobyć zanim utonie).
  • Pływalność: Nie. Ray101 nie unosi się na powierzchni wody. Konstrukcja co prawda była wodoszczelna, ale urządzenie tonie (miało wymienny pakiet NiMH lub zasobnik na baterie AA, co zwiększało jego ciężar). Użytkownik musiał więc bardzo uważać, by nie zgubić radia za burtą.
  • Czas pracy na baterii: Ok. 8–9 godzin. Ray101 wykorzystywał pakiet NiMH 1300 mAh – w testach wytrzymywał około 9 godzin typowego użytkowania​. To mniej niż dzisiejsze modele Li-Ion, ale na swoje czasy było przyzwoitym wynikiem. Plusem była możliwość użycia zapasowego koszyka z bateriami AA, co pozwalało awaryjnie zasilić radio z alkalicznych ogniw w razie rozładowania akumulatora.
ModelDSCGPSWodoodpornośćPływalnośćCzas pracy na bateriiPojemność baterii
Ray101NieNieIPX7​Nie~8 h1300 mAh​

Garmin

Garmin, znany z urządzeń nawigacyjnych GPS, ma w ofercie morskie radia stacjonarne VHF, lecz nie produkuje własnych ręcznych radiotelefonów VHF. Jeśli szukamy przenośnej UKF-ki od Garmina – nie znajdziemy jej. Zamiast tego Garmin proponuje np. morskie radia montowane na stałe (25W) z DSC/GPS, jak Garmin VHF 115 czy 215​, oraz urządzenia komunikacji satelitarnej (serie inReach). Brak handheldów VHF wynika z tego, że segment ten jest zdominowany przez wyspecjalizowane marki (jak Icom czy Standard Horizon), a Garmin skupia się na integracji swoich stacjonarnych radii z systemami nawigacyjnymi.

  • DSC: nie dotyczy (brak produktu ręcznego – stacjonarne radia Garmin oczywiście mają DSC klasy D).
  • GPS: nie dotyczy (w ręcznym radiu – stacjonarne modele Garmin mają wbudowany GPS, np. VHF 115 z GPS)​.
  • Wodoodporność: nie dotyczy (brak ręcznego modelu; stacjonarne radia są wodoodporne z czoła, ale to inna kategoria).
  • Pływalność: nie dotyczy.
  • Czas pracy na baterii: nie dotyczy (Garmin nie oferuje handheldu VHF na baterie).

(Uwaga: Nazwa Garmin pojawia się przy niektórych przenośnych radiach morskich sprzedawanych w sklepach, ale są to w rzeczywistości urządzenia innych producentów lub błędne kategorie – Garmin nie ma własnej konstrukcji ręcznego VHF.)

ModelDSCGPSWodoodpornośćPływalnośćCzas pracy na bateriiPojemność baterii
VHF 725NieNieIPX7​Nie10 h​~1100 mAh (NiCd)

Simrad

Simrad (będący częścią grupy Navico, do której należą też marki Lowrance i B&G) w swojej ofercie miał ręczny radiotelefon Simrad HH36. Był to nowoczesny, pełnofunkcyjny model przenośny, obecnie już wycofany, ale wciąż stanowi dobry przykład możliwości marki Simrad w tym segmencie. Pod wieloma względami odpowiada on modelowi Lowrance Link-2 (praktycznie to bliźniacze urządzenia Navico różniące się brandingiem).

  • DSC: Tak – Simrad HH36 jest radiotelefonem DSC klasy D. Posiada dedykowany przycisk alarmowy distress i spełnia wymogi pełnej klasy D (tj. ciągły nasłuch kanału 70 i obsługa wszystkich funkcji DSC dla jednostek rekreacyjnych)​. Umożliwia to wysyłanie automatycznego sygnału MAYDAY do innych stacji DSC wraz z pozycją.
  • GPS: Tak – urządzenie ma zintegrowany odbiornik GPS oraz funkcje nawigacyjne. Wyświetla bieżącą pozycję, pozwala zapisywać waypointy i oferuje tryb nawigacji do punktu (Plotter Mode) na wbudowanym ekranie​. Dzięki temu może służyć jako podręczny GPS backup.
  • Wodoodporność: Wysoka – IPX7 (JIS-7). HH36 jest wodoszczelny (zanurzenie do 1 metra przez 30 min) i odporny na warunki morskie. Zaprojektowano go z myślą o użytkowaniu na otwartym pokładzie RIB-a czy pontonu, gdzie kontakt z wodą jest nieunikniony.
  • Pływalność: Tak – radiotelefon unosi się na wodzie. Mimo solidnej konstrukcji (waga ~0,66 lb ≈ 300 g), obudowa jest na tyle wyporna, że HH36 nie tonie po wpadnięciu do wody​. To ważne udogodnienie zwiększające bezpieczeństwo (łatwo odzyskać radio).
  • Czas pracy na baterii: Do 13 godzin (w sprzyjających warunkach) na jednym ładowaniu. Simrad podaje, że HH36 może pracować maksymalnie ~13 h (przy niższej mocy nadawania), zaś przy ciągłej pracy z pełną mocą 5W około 8 h. Wyposażono go w akumulator Li-Poly 1400 mAh. Dodatkowo cechą urządzeń Navico (Simrad/Lowrance) jest możliwość zasilania/łączenia z zewnętrznym źródłem – stacja dokująca posiada wyjście NMEA 0183, co pozwala np. przekazywać dane GPS do innych systemów podczas ładowania.
ModelDSCGPSWodoodpornośćPływalnośćCzas pracy na bateriiPojemność baterii
HH36TakTak​IPX7​Tak​do 131400 mAh​

Lowrance

Lowrance (także marka Navico) oferował ręczny model Lowrance Link-2 – de facto odpowiednik Simrada HH36, ale przeznaczony na inne rynki. Był to pływający handheld DSC z GPS, obecnie również już nieprodukowany. Jego specyfikacja techniczna pokrywa się z opisanym wyżej Simradem.

  • DSC: Tak – Lowrance Link-2 jest w pełni zgodny z DSC klasy D (posiada m.in. dedykowany przycisk Mayday z klapką zabezpieczającą)​. Spełnia standardy US Coast Guard dla DSC na jednostkach rekreacyjnych. Funkcjonalnie umożliwia nadawanie i odbieranie indywidualnych wywołań DSC, alarmów, itp., jak każdy radiotelefon klasy D.
  • GPS: Tak – zintegrowany GPS. Link-2 potrafi wyświetlać współrzędne (lat/long) oraz czas​. Co więcej, rozbudowane funkcje nawigacyjne obejmują MOB (Man OverBoard) i zapisywanie do 300 waypointów w pamięci​. Umożliwia to skorzystanie z radia jako prostego GPS, a także znaną z urządzeń Navico funkcję “Get Buddy” – jednoprztykowe przesłanie własnej pozycji do innego radia Link-2/HH36.
  • Wodoodporność: Wysoka – standard JIS-7 (IPX7), czyli zanurzenie na 30 min do głębokości 1 m. Konstrukcja jest szczelna i przystosowana do pracy w deszczu czy gdy będzie opryskana falami.
  • Pływalność: Tak – Link-2 jest radiem pływającym (floating). Został zaprojektowany do użycia jako sprzęt awaryjny, np. w grab-bag, więc unosi się na wodzie w razie wypadnięcia za burtę​demo-wintronelectronics.myshopify.com. Dodatkowo posiada funkcję Track-Your-Buddy (w połączeniu z DSC) do śledzenia pozycji innego sprzętu, co jednak wymaga współpracy dwóch takich urządzeń.
  • Czas pracy na baterii: Około 7–11 godzin, w zależności od użycia GPS. Wbudowany akumulator Li-ion 7,4 V o pojemności 1400 mAh wystarcza na ok. 7 godzin ciągłej pracy (5W, DSC+GPS)​. Przy mniej intensywnym używaniu (lub wyłączeniu GPS) czas działania może wydłużyć się do około 10–11 godzin. Ładowanie jest szybkie (około 3 h do pełna).

(Uwaga: Simrad HH36 i Lowrance Link-2 to bliźniacze konstrukcje – różnią się kolorem obudowy i marką, ale specyfikacja (DSC, GPS, pływalność, bateria) jest taka sama. W praktyce Navico wyszło z rynku radiotelefonów ręcznych – obecnie trudno je dostać jako nowe.)

ModelDSCGPSWodoodpornośćPływalnośćCzas pracy na bateriiPojemność baterii
LHR-80Tak​Tak​IPX7Tak​~8 h​1400 mAh​

Rekomendacja – najlepszy wybór dla amatorskiego żeglowania po morzu

Biorąc pod uwagę powyższe porównanie, najlepszym urządzeniem dla amatorskiego pływania jachtem po morzach będzie ręczny radiotelefon z obsługą DSC i GPS, wodoszczelny i pływający, o solidnym czasie pracy. Te kryteria spełniają przede wszystkim modele Standard Horizon HX890 oraz Icom IC-M94D – oba to flagowe radiotelefony przenośne, oferujące maksymalny poziom bezpieczeństwa.

Rekomendujemy Standard Horizon HX890 jako najbardziej optymalny wybór dla żeglarza amatora. Ten radiotelefon jest kompletnie wyposażony (DSC klasy H, wbudowany GPS) i uznawany za jeden z najlepszych handheldów na rynku​. Zapewnia doskonałą wodoodporność (IPX8) i pływalność z automatycznym stroboskopem, co jest niezwykle przydatne w sytuacji awaryjnej na morzu. Ma również prosty w obsłudze interfejs i czytelny duży wyświetlacz, co potwierdzają testy praktyczne. Dzięki baterii 1800 mAh użytkownik ma wiele godzin łączności w zapasie, a urządzenie objęte jest 3-letnią gwarancją wodoodporności producenta.

Alternatywa: Dla osób poszukujących najwyższego możliwego poziomu funkcjonalności, warto rozważyć Icom IC-M94D – jest to jedyny dostępny handheld z wbudowanym odbiornikiem AIS (Automatic Identification System). Pozwala on nie tylko nadawać sygnały DSC z naszą pozycją, ale także odbierać informacje AIS o innych statkach w okolicy na wyświetlaczu radia. Może to zwiększać świadomość sytuacyjną na zatłoczonych akwenach. Należy jednak pamiętać, że dodatek AIS wpływa na cenę i nieco komplikuje obsługę (mniejszy ekran ogranicza czytelność danych AIS. Dla typowego żeglarza turystycznego AIS w ręcznym radiu nie jest konieczne – często wystarczy odbiornik AIS w chartploterze lub aplikacji mobilnej.

Podsumowując, Standard Horizon HX890 wydaje się najrozsądniejszym wyborem dla amatora: oferuje pełnię wymaganych funkcji bezpieczeństwa w przystępniejszej cenie niż Icom, a przy tym zyskał świetne opinie za wygodę obsługi, wytrzymałość i niezawodność. To urządzenie zapewni żeglarzowi spokój ducha podczas morskich wojaży, będąc gotowym zarówno do codziennej komunikacji, jak i do wezwania pomocy w krytycznej sytuacji.

Źródła: Parametry techniczne i informacje zaczerpnięto z dokumentacji producentów i recenzji: m.in. broszur Icom, marine-mobile.pl, Standard Horizon​ standardhorizon.com​, yachtingworld.com, opisów modeli Baofeng​ baofengradio.com, Raymarine​ raydirect.co.ukpractical-sailor.com, a także materiałów Simrad/Lowrance (Navico)​ simrad-yachting.com​, demo-wintronelectronics.myshopify.com oraz artykułów branżowych Yachting World i Yachting Magazine yachtingworld.com​, yachtingmagazine.com. Wszystkie przytoczone dane liczbowe i funkcje zostały zweryfikowane w tych źródłach.